• Dr. Deniz Aytekin

BİSİKLET SPORU ÜROLOJİK PROBLEMLERE NEDEN OLUR MU?




Düzenli yapılan bisiklet sporu ve sağlık arasında kanıtlanmış pozitif bir ilişki mevcuttur. Yani farklı bir ifade ile, düzenli bisiklete binen veya bisiklet sporu yapan bireylerde hem yaşam kalitesi artar hem de ömür uzar. Bu olumlu etkiler kalp damar hastalıkları, tip 2 şeker hastalığı, inme, birçok organ kanserinin azaltılması yolu ile ve de kardiyorespiratuar uygunluğun artışı ile açıklanabilir (1,2).

Bisiklet sporunun sağlık üzerine tüm olumlu etkileri yanında bir kısım yaralanmalara yol açabileceği de bilinmektedir. Akut bazı yaralanmalar yanında, rekreasyonel veya profesyonel bisiklet sporcularında uzun süreli/kronik aşırı kullanıma bağlı yaralanmalar izlenebilmektedir.


Bu yazının amacı, bisiklet sporcularında kronik aşırı kullanıma bağlı gelişebilecek ürolojik problemler hakkında kısa bilgiler vermek, farkındalık yaratmaktır.


Bisiklet sporu ve yaralanma kelimeleri yan yana söylendiğinde ilk akla kas iskelet sistemi yaralanmaları gelse de sele üzerinde geçen saatler nedeniyle ürogenital yaralanmalar ve aşırı kullanım problemlerinin özel bir ilgiyi hak ettiğini düşünmekteyim.

Mahremiyet içeren yönü itibariyle sık konuşulamayacağını da düşünerek bu konu hakkında okuduklarım ve tecrübelerimi paylaşmak istiyorum.

Öncelikle anatomi. Perineum bölgesi neresidir?


Perineum ’u, sele ile temas eden vücut bölgesi olarak tanımlayabiliriz. Daha teknik bir ifade ile kuyruk sokumundan pubise uzanan, her iki uyluk arasında kalan alandır. Arka sınırında anüs, ön sınırında ise dış üreme organları bulunur.

Perineum, sele üzerinde baskıya, sürtünmeye maruz kalması nedeniyle akut/kronik yaralanmalara açık bir bölgedir.


1. Bisiklet sporu ve PSA yükselmesi


Kliniğimize başvuran erkek sporcuların rutin tetkikleri içerisinde prostat antijen testlerini yaptırmak istediklerini görmekteyim. Prostat bezi erkek üreme sisteminin bir parçasıdır. İlerleyen yaş ile beraber prostat kanseri sıklığı da artmaktadır. Prostat Spesifik Antijen (PSA), hastalığın erken tanısı ve takibinde kullanılabilen belirteçlerden biridir.

Prostat bezinin enfeksiyonları, travmaları da PSA düzeylerini arttırabilir. Akut veya kronik prostatit hastalığı olan bireylerde ise selenin oluşturduğu baskı prostatite bağlı yakınmalarda artışa neden olabilir (1).

Atletlerin artan yaş ortalaması ile her geçen gün PSA test talebinin arttığını izlemekteyim.

Literatürde bisiklet sürmenin PSA düzeylerinde artışa neden olabileceğini düşündüren çalışmalar olsa da sürüşe bağlı artışın izlenmediği çalışmalar da mevcuttur (3).

Artış olsa dahi kısa sürede normale dönen geçici bir artıştır. PSA testi yapılacaksa bisiklet sürüşünden en az 48-72 saat sonra yapılması önerilmektedir. Şüphe halinde 4-6 hafta sonra tekrar test yapılması uygun olabilir (2).

Çalışmalar düzenli bisiklet sporu yapanlarda birçok organ kanseri yanında prostat kanserinin de azaldığını göstermektedir. Bisiklet sporu prostat ve diğer organ kanserlerine karşı koruyucudur (2,4).


2. Bisiklet sporuna bağlı kanlı işeme (Hematüri)


Başta boks, tekvando, güreş, futbol, basketbol gibi sporlarda üzere birçok spor branşında mikroskobik veya gözle görülebilir (makroskobik) hematüri izlenebilir.

Bisiklet branşında da atletlerde hematüri izlenebilir. Artan egzersiz şiddeti neticesinde kanda yükselen katekolamin hormonları, böbrek damarlarında oksijensizliğe neden olabilir (2). Neticede hipoksik hasara maruz kalan böbrek damarlarında artan geçirgenlik hematüriye neden olabilir. Özellikle uzamış endurans sürüşleri sonrası bu tip non-travmatik hematüri durumları izlenebilir (2).

Travmatik hematüri ise selenin mesane tabanına yaptığı darbeler sonrası özellikle sert, yüksek şiddetli sürüşler neticesinde olabilir. Literatürde özellikle dağ bisikleti sporcularında bu tip hematüriler yayımlanmıştır. Ayrıca bisiklet kazaları neticesinde gelişebilecek üriner sistem travmaları bir diğer hematüri nedeni olabilir (2).


3. Bisikletçi nodülleri (Perineal yumuşak doku lezyonları)


Erkeklerde bazen üçüncü testis gibi değerlendirilebilecek kadar büyüyebilen ağrılı veya ağrısız olabilen yumuşak doku nodülleridir. Nadiren kadınlarda da izlenebilir.

Perineum bölgesinde, seleden kaynaklanan kronik mikrotravmaların neticesinde geliştiği düşünülmektedir. İyi huylu, tedavisi mümkün lezyonlardır.


4. Pudendal Sinir Sıkışma/Tuzak Sendromu (PNE)


Bisiklet sporuna bağlı en sık ürogenital problem PNE’dir (2). Pudendal sinir, Perineum bölgesinde maruz kaldığı kronik baskı ve mikrotravmalar sonucunda sıkışabilir. Bu sıkışma neticesinde oluşan tuzak nöropati erkeklerde kronik sistit veya prostatit gibi enfeksiyonları taklit eden ağrılara veya cinsel fonksiyon bozukluklarına neden olabilir. Kadın sporcularda kronik sistit benzeri ağrılara, ağrılı cinsel ilişki gibi yakınmalara neden olabilir (1,2,5,6).

İdrar yolları enfeksiyonu şüphesi olan ancak antibiyotik kullanımına rağmen yakınması geçmeyen sporcularda ayırıcı tanıda akılda tutulmasında fayda olacaktır.

Kronik pelvik ağrı sendromunun, erişkin nüfüsta yaşam kalitesini azaltan temel sağlık problemlerinden biri olduğunu bilmekteyiz. Bisiklet sporu dışında perine bölgesine kronik bası, uzamış kalça eklem fleksiyonu ön planda olan sporlar (tırmanış, skuat, Amerikan futbolu, halter, güreş vb.) Pudendal sinir sıkışmasına bağlı ürogenital ağrı, pelvik dolgunluk hissi, işeme ve üreme fonksiyon bozukluklarına neden olabilir (1,5,6). PNE tıbbi veya cerrahi tedavisi mümkün olabilen bir durumdur.

Hepinize sağlık dolu bol sürüşler diliyorum...


Yazı bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Tıbbi öneri niteliği taşımamaktadır. Bahsi geçen durumlarda, Üroloji Uzmanı doktorlara başvurmanızı öneririm.


Dr. Deniz AYTEKİN

Kardiyoloji Uzmanı

Spor Fizyolojisi Doktoru (PhD)

@sporcukalpdoktoru


Referanslar:


1. Sacco, E., Totaro, A., Marangi, F., Pinto, F., Racioppi, M., Gulino, G., Volpe, A., Gardi, M., & Bassi, P. F. (2010). Prostatitis Syndromes and Sporting Activities. Urologia Journal, 77(2), 126–138. https://doi.org/10.1177/039156031007700209

2. Peacock, J., Cobley, J., & Patel, B. (2020). Urological issues in cyclists. Journal of Clinical Urology. https://doi.org/10.1177/2051415820964982

3. Mejak, S. L., Bayliss, J., & Hanks, S. D. (2013). Long distance bicycle riding causes prostate-specific antigen to increase in men aged 50 years and over. PloS one, 8(2), e56030. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0056030

4. Pernar, C. H., Ebot, E. M., Pettersson, A., Graff, R. E., Giunchi, F., Ahearn, T. U., Gonzalez-Feliciano, A. G., Markt, S. C., Wilson, K. M., Stopsack, K. H., Gazeeva, E., Lis, R. T., Parmigiani, G., Rimm, E. B., Finn, S. P., Giovannucci, E. L., Fiorentino, M., & Mucci, L. A. (2019). A Prospective Study of the Association between Physical Activity and Risk of Prostate Cancer Defined by Clinical Features and TMPRSS2:ERG. European urology, 76(1), 33–40. https://doi.org/10.1016/j.eururo.2018.09.041

5. Durante, J. A., & Macintyre, I. G. (2010). Pudendal nerve entrapment in an Ironman athlete: a case report. The Journal of the Canadian Chiropractic Association, 54(4), 276–281.

6. Chiaramonte, R., Pavone, P., & Vecchio, M. (2021). Diagnosis, Rehabilitation and Preventive Strategies for Pudendal Neuropathy in Cyclists, A Systematic Review. Journal of functional morphology and kinesiology, 6(2), 42. https://doi.org/10.3390/jfmk6020042



294 görüntüleme2 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör